Павел Усаў піша, што праз 10–15 гадоў дэмакратычная Беларусь можа сутыкнуцца з парадаксальнай праблемай: Еўропы як той культурна-палітычнай прасторы, куды сёння кліча формула «Беларусь у Еўропу», у цяперашнім выглядзе ўжо не будзе. А Беларусі, якая вызваліцца ад камунізму і ад посткамуністычнага рэжыму Лукашэнкі, не варта зноў апынуцца ў «квазі-камуністычным бульёне». Уладзімір Пастухоў развівае блізкую думку: цяперашняя правая хваля можа аказацца кароткай, а назапашаны патэнцыял левага руху, калі сацыяльны і эканамічны крызіс паглыбіцца, — разгарнуцца ў значна больш працяглы .
У Пастухова ёсць важнае ўдакладненне, якое лёгка прапусціць. Ён сам супрацьпастаўляе гістарычны досвед «карэннай», Заходняй, Еўропы досведу Расеі і Усходняй Еўропы: першая значна лепш памятае ўнутраную пагрозу фашызму, другая — камунізму. Значыць, адзін і той жа левы паварот у розных частках Еўропы можа ўспрымацца і праяўляцца па-рознаму — у залежнасці ад гістарычнага досведу і ад таго, якія пагрозы кожны рэгіён лічыць для сябе галоўнымі.
Ёсць і другі нюанс. Нават калі прыняць гіпотэзу Усава і Пастухова, «левая Еўропа» наўрад ці будзе зробленая па адзіным рэцэпце. Слова «левы» хавае занадта розныя рэчы: сацыял-дэмакратычнае пераразмеркаванне, культурны прагрэсізм, антыкапіталізм, стаўленне да НАТА, ступень талерантнасці да палітычнага плюралізму. Іх нельга выкласці на адну шкалу. У розных краінах гэтыя элементы могуць складацца ў вельмі розныя камбінацыі.
Калі працягнуць кулінарную метафару Усава, то на бульён можа нагадваць хутчэй салянку, а ў частцы Заходняй Еўропы — значна больш густы «чырвоны боршч». Гэта не дакладная мапа Еўропы 2040 года, толькі ілюстрацыя аднаго простага прынцыпу: нават пры агульным левым павароце рэгіянальныя «рэцэпты» застануцца рознымі.